voordracht

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

Donderdag 25 april 2019  om 20 u

Cultureel Centrum Mechelen
(Auditorium)

HOOGNODIG !
Plassen in de kunst

voordracht door

Dr. med. Johan J. Mattelaer

 

Rond geen enkel fysiologisch gebeuren bij de mens, hangt er een zo groot taboe als rond ‘plassen’. Elke normale gezonde mens  ‘moet meerdere keren per dag. Van jongs af wordt geleerd ons te ‘gedragen’ en ‘fatsoenlijke woorden’ te gebruiken omtrent dit toch voor iedereen noodzakelijke fysiologisch gebeuren. Iedereen sluit zich af, het gebeurt altijd een beetje in het verborgene, men kruipt achter een boom. Alleen de bordjes ‘Verboden te plassen’ refereren er in het straatbeeld naar.  We weten in deze materie niet goed welke de ‘eindtermen’ zijn. Deze paradox is door de eeuwen heen door vele kunstenaars niet onopgemerkt gebleven.    

Deze voordracht is een ontdekkingsreis door tijd en ruimte, doorheen verschillende kunstvormen, die ons leert hoe kunstenaars plassende figuren, zo man als vrouw, zo jong of oud, zo menselijk als engelachtig, hebben uitgebeeld. Op bekende kunstwerken kan je zo plots in een hoekje een man ontdekken die tegen een muur plast, een engeltje dat grazige weiden besproeit. De uitbeeldingen zijn nu eens ernstig, dan weer frivool; ze zijn soms een protest of willen een statement maken.

Altijd intrigeren de kunstwerken door de mogelijk geheime boodschappen of door de symboliek achter de boodschap. Deze kunnen vaak alleen ‘gelezen’ worden door kenners of door ingewijden, zoals de spreker van vanavond. We kijken hoog nodig uit!

Johan Mattelaer (Kortrijk 1937) specialiseerde zich, na studies geneeskunde aan de KU Leuven, als uroloog aan diverse buitenlandse universiteiten (Rijsel, Londen, Nijmegen, Innsbruck). Van 1969 tot 2003 actief als uroloog in Kortrijk. Leidde als stagemeester urologie 20 assistenten op en was.voorzitter van de ‘Belgische vereniging voor urologie’. Gedurende 12 jaar Belgisch vertegenwoordiger in de Europese beroepvereniging European Board of Urology en gedurende 10 jaar voorzitter van het Historical Committee of the European Association of Urology.Hij organiseerde ook tal van medische congressen 

Johan Mattelaer is een veelzijdig publicist. Hij publiceerde meer dan  150  medische artikels en meer dan  80  bijdragen over de geschiedenis van de geneeskunde, urologie en seksuologie.  Een uitgebrede lijst met publicaties zal beschikbaar zijn bij de voordracht.    

Namens het  bestuur,

Herman Nijs

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

Donderdag 28 maart 2019  om 20 u

Cultureel Centrum Mechelen
(Auditorium)

DEMOCRATIE = PARTICRATIE?

voordracht door

Emmanuel Gerard

Historicus en emeritus gewoon hoogleraar KU Leuven

Particratie behoort, als we de media moeten geloven, tot de pathologie van de Belgische politiek en alles wat misloopt in dit land, wordt op een of andere manier tot de particratie teruggebracht. Wat moeten we precies onder dat begrip verstaan?
Onder welke historische omstandigheden kwam het verschijnsel dat achter deze term schuilgaat, tot leven? Welke factoren werkten het in de hand en hoe drukte het zich uit in de vormgeving van de Belgische politiek?
Was de particratie altijd even sterk of kent ze een geschiedenis van ups en downs? Zijn er ook positieve aspecten aan verbonden? Vormt ons land een uitzondering in Europa?

Tal van vragen die we aan de hand van de Belgische politieke geschiedenis van de afgelopen honderd jaar proberen te beantwoorden en die uiteraard ook moeten uitmonden in een evaluatie van de particratie vandaag: is onze democratie gekaapt door de politieke partijen?

Emmanuel Gerard (Roeselare, 1952) is emeritus professor van de KU Leuven, gewezen decaan van de Faculteit Sociale Wetenschappen, erevoorzitter van KADOC Documentatie- en onderzoekscentrum Religie, Cultuur en Samenleving, en voorzitter van de Senaat KU Leuven.
Hij is historicus en publiceerde over het interbellum, de christendemocratie, de monarchie, het parlement, de moord op Julien Lahaut en de Congocrisis.
Zijn meest recente boeken handelen over de tussenoorlogse periode in België: “De schaduw van het interbellum. België van euforie tot crisis 1918-1939”, en samen met Mark Van den Wijngaert, “Boudewijn, koning met een missie”.. 

 

Namens het  bestuur,

Els Bouwen

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

Donderdag 28 februari 2019  om 20 u

Cultureel Centrum Mechelen
(Auditorium)

Het brein versus de tand des tijds: een ongelijke strijd?

voordracht door

Mathieu Vandenbulcke

Hoogleraar Ouderenpsychiatrie KU Leuven

Mensen worden steeds ouder. De levensverwachting is de voorbije eeuw met ongeveer 30 jaar gestegen. Dit betekent dat er een hele levensfase bijgekomen is. Maar wat betekent dit voor het brein? Geleidelijk aan ontdekken we hoe het brein en de menselijke geest zich aanpassen aan de tand des tijds. Vaak met succes, soms een ongelijke strijd. Dit hangt af van opgebouwde reserves, compensatiestrategieën en aanwezigheid van hersenpathologie. De twilight zone tussen normale en pathologische veroudering wordt geleidelijk aan zichtbaar in het brein en stelt ons voor bijzondere uitdagingen in het geval van psychiatrische symptomen op latere leeftijd.  

Mathieu Vandenbulcke is diensthoofd ouderenpsychiatrie van het UPC KU Leuven / UZ Leuven sinds 2013 en deeltijds hoogleraar verbonden aan het departement neurowetenschappen van de KU Leuven sinds 2014.  Mathieu Vandenbulcke promoveerde tot arts in 1997 aan de KU Leuven en tot arts-specialist in de psychiatrie in 2004. Hij doctoreerde in het laboratorium voor cognitieve neurologie, behaalde zijn doctoraat in de biomedische wetenschappen aan de KU Leuven in 2007, en won de prijs voor biomedische wetenschappen van de Academische Stichting Leuven in 2008.
Hij richtte het laboratorium voor translationele neuropsychiatrie op in 2009 en onderzoekt neurocognitieve en laat ontstane psychiatrische stoornissen door middel van gedragsstudies en  multimodale hersenbeeldvorming. Hij richtte in 2017 het Sequoia Fonds voor onderzoek naar veroudering en geestelijke gezondheid op. Hij coördineert sinds 2018 Mission Lucidity, een samenwerkingsverband tussen imec, UZ Leuven, KU Leuven en VIB, gericht op dementie-onderzoek. 

 

 
Namens het  bestuur,

Lieven Van Ingelgom

 

Beste VAM-leden(*), hierbij nodigen we u vriendelijk uit op ons jaarlijks concert met nieuwjaarsreceptie :

Donderdag 31 januari 2019  om 20 u

Cultuurcentrum Mechelen
(auditorium)

Muziek langs de Donau

 

Trio Tooten

Orsolya Horváth (viool), Marc Tooten (altviool), Luc Tooten (cello)

 


Nergens ter wereld is rijkere muziek geschreven dan langs de oevers van de Donau. Tijdens een vaartocht op de rivier waan je je nu nog bij vlagen in de achttiende eeuw. De tocht voert ons langs Slot Esterházy waar Haydn bijna elke week een nieuw strijktrio componeerde en verder naar Wenen. Je voelt er de hartstocht en romantiek, maar ook de tragiek en hoe die zich feilloos met elkaar verstrengelen. In het leven van Schubert bijvoorbeeld, die er zijn meest briljante composities schreef maar al jong ten onder ging aan depressie en eenzaamheid. Die in Wenen nooit zijn idool Ludwig van Beethoven heeft kunnen ontmoeten, maar wel naast hem begraven ligt. Met zijn Vlaamse roots, zijn ongeëvenaarde jeugdige muzikale explosie en zijn vroegtijdige doofheid is Beethoven een vaste waarde.

Om te besluiten met von Dohnanyi, de componist die de muziek van Wenen en de volksmuziek van Hongarije wist te verenigen. Onderweg belanden we ongetwijfeld middenin een geanimeerde zigeunerbruiloft. 

Het Strijktrio Tooten bestaat uit de Mechelse broers Marc en Luc Tooten en de Hongaarse violiste  Orsolya Horváth. De internationale pers is vol lof over hun muzikaliteit en technische perfectie. In dit programma vormen de componisten die zich in Danubia vestigden, het gebied rond de Donau en de thuisbasis van de Habsburgers, hun inspiratiebron.


Er is geen speciale dresscode voor deze avond. Jullie ogen hoe dan ook feestelijk. 
 

Namens het  bestuur,

Els Bouwen


(*): alleen voor VAM-leden

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

DINSDAG 18 december 2018  om 20 u

Stadsschouwburg Mechelen
(Keizerstraat)

Drinken we binnenkort zeewater?

voordracht door

Marjolein Vanoppen

Dr. ir. Bio-ingenieurswetenschappen  UGent

Onze watervoorraden staan onder druk. De droogte die we vorige zomer meemaakten toonde nog maar eens aan dat niemand hieraan ontsnapt. De hoeveelheid mensen die de beperkte zoetwatervoorraden van onze aarde gebruiken, blijft alleen maar stijgen. Er zijn een aantal manieren waarop we hiermee kunnen omgaan, en het gebruik van alternatieve waterbronnen (zoals zeewater), is er hier een van. Het grootste deel van onze planeet is bedekt met zout water. Ontzouting van dat water kost echter zeer veel energie, waardoor dit momenteel enkel toegepast wordt in regio’s waar zeewater de enige bron is voor drinkwater.

Aan de Universiteit van Gent ontwikkelden ze een nieuwe technologie die de energievraag van klassieke zeewaterontzouting kan verlagen. In deze lezing, zal je kennis laten maken met drinkwater in al zijn aspecten; waar komt het vandaan, waar gaat het naartoe, hoeveel gebruiken we ervan en hoe kunnen we er duurzamer mee omspringen.

Marjolein Vanoppen is een bio-ingenieur met een specialisatie in milieutechnologie, afgestudeerd aan de Universiteit Gent in 2012. In haar onderzoek daarna concentreerde ze zich op waterbehandeling, met een focus op industriële waterproductie en –behandeling en zeewaterontzouting.
Na de afronding van haar doctoraat in 2016, werkt ze nu op de Leerstoel Industriële en Circulaire Watertechnologie, waarbij ze nauw samenwerkt met industriële partners om hun watercyclus duurzamer te maken.

Website:www.marjoleinvanoppen.be

 
Namens het  bestuur,

Marc Declercq

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

DINSDAG 27 november 2018  om 20 u

Stadsschouwburg Mechelen

Smart cities, of hoe technologie onze steden slimmer maakt  

voordracht door

Pieter Ballon

Directeur  imec-Smit,  Vrije Universiteit Brussel


De stad van de toekomst zal slim zijn, of niet zijn. We zouden gek zijn om allerlei digitale technologieën niet te gebruiken om de leefbaarheid van onze steden te verbeteren. Maar dan moeten we er wel voor zorgen dat er ook een digitale publieke ruimte ontstaat die we kunnen vertrouwen . 

Onze steden worstelen al decennia met problemen van mobiliteit, energieverbruik, overlast en veiligheid. De stad staat bij vele Vlamingen dan ook in een slecht daglicht. We werken er, maar trekken ons ’s avonds zo snel mogelijk terug in de verkaveling, waardoor mobiliteits- en andere problemen alleen maar toenemen.

Dat dit onhoudbaar is, begint nu langzaam te dagen. De vrije ruimte is op en onze steden krijgen er de komende jaren tienduizenden nieuwe inwoners bij. 

Maar hoe houden we die groei leefbaar?  Misschien kunnen we met Pieter Ballon, als inwoner van Mechelen, uit de eerste hand  vernemen welke slimme, ingrijpende wijzigingen we mogen verwachten in onze  stad.

Prof Dr Pieter Ballon is hoofddocent Communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel, directeur van onderzoekscentrum SMIT, alsook wetenschappelijk directeur Humanized Technologies bij imec.  Voor imec leidt Pieter Ballon het Smart Flanders project met alle Vlaamse centrumsteden, in opdracht van de Vlaamse overheid. Pieter Ballon is houder van de leerstoel Smart Cities aan de Vrije Universiteit Brussel. 
In 2016 werd hij benoemd tot Brussels Smart City Ambassador door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Zijn boek “Smart Cities: Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt” (LannooCampus) uit datzelfde jaar werd een non-fictie bestseller. Pieter Ballon heeft een PhD in Communicatiewetenschappen en een licentiaat in Moderne Geschiedenis.

 
Namens het  bestuur,

Lieve Van Ingelgom

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

Donderdag 25 oktober 2018  om 20 u

Cultuurcentrum Mechelen
(auditorium)

DE ACTUELE WIJSHEID VAN MICHEL DE MONTAIGNE 

voordracht door

Alexander Roose

Prof. dr. faculteit Letteren en Wijsbegeerte UGent 



Michel de Montaigne, de gentleman-filosoof uit de Franse Renaissance (1533-1592), leefde in een tijd van burgeroorlogen en religieuze twisten, van grandioze ontdekkingen en verwoestend fanatisme. Midden in die onrust werkte Montaigne aan zijn Essais. Het beroemde boek is een autobiografie, een filosofisch traktaat, een geestelijke oefening.

Het proces van Montaignes denken is een bijwijlen harde, moeizame, persoonlijke filosofische queeste naar het goede leven en naar wijsheid. Montaigne streefde voortdurend naar een evenwicht tussen engagement en innerlijke rust, tussen gemeenschapszin en individualiteit, tussen religiositeit en secularisatie. Filosofie was voor Montaigne zoveel meer dan een systematische, theoretische uiteenzetting. Montaignes denken kan ons ook vandaag helpen om te overleven in een wereld van wankelende zekerheden, van wrede intolerantie en nihilisme.

A.Roose

Alexander Roose doceerde vier jaar aan de universiteit van Cambridge, was fellow in Clare College. Thans doceert hij Franse literatuur en cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Gent. 

Hij schreef de monoloog Montaigne voor acteur Koen De Sutter en is de auteur van La Curiosité de Montaigne (Parijs, 2015) en van De Vrolijke Wijsheid.Zoeken, denken en leven met Montaigne (Antwerpen, 2016). Dit boek werd bekroond met de Prijs voor het Spirituele Boek 2017. Hij werkt nu aan een boek over Blaise Pascal.

 
Namens het  bestuur,

Els Bouwen

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

Donderdag 27 september 2018  om 20 u

Cultuurcentrum Mechelen
(auditorium)

VERDRAAID! HET NIEUWS ANDERS BEKEKEN 

voordracht door

Baldwin Van Gorp

Hoogleraar Journalistiek Instituut voor Mediastudies KU Leuven 


De nieuwsmedia krijgen vaak de schuld van wat er misgaat in de wereld. Veel discussies over de journalistiek eindigen in een gescherm met termen als ‘sensatiezucht’, ‘subjectiviteit’ en ‘roddel’, terwijl niemand die begrippen grondig definieert. Ook het begrip framing leidt een heel eigen leven in het publieke debat. Er is nood aan een genuanceerd beeld van de journalistiek: het gaat immers niet op om de nieuwsmedia een gebrek aan nuance te verwijten als die verwijten zelf de nodige nuance missen.

In Verdraaid! Het Nieuws anders bekeken kijkt hoogleraar journalistiek Baldwin Van Gorp met een open blik naar de media. Hij wil weten hoe het precies zit met journalistieke objectiviteit, tabloidjournalistiek en het gebruik van frames in het nieuws. Daarover gaat hij ook “in dialoog” met verschillende gerenommeerde journalisten zoals het ‘Watergate’-duo Carl Bernstein en Bob Woodward, winnaar van World Press Photo 2017 Burhan Özbilici, undercoverjournalist Günter Wallraff en buitenlandverslaggevers, zoals Rudi Vranckx, Robin Ramaekers, Peter Verlinden, Arnold Karskens en Jens Franssen. 

In zijn voordracht toont Baldwin Van Gorp eindelijk waarom journalisten echte helden zijn, waarom er toch ook iets goeds te zeggen valt over paparazzi en de roddelbladen, en waarom er voor een journalist maar weinig van Kuifje valt te leren.

Baldwin Van Gorp is als hoogleraar journalistiek verbonden aan het Instituut voor Mediastudies van de KU Leuven. Na een journalistieke loopbaan promoveerde hij aan de Universiteit Antwerpen met een proefschrift over de framing van asielzoekers in de Belgische pers. Hij geniet nationaal en internationaal erkenning als framingexpert en verbleef aan de departementen journalistiek van de University of Texas at Austin in de VS en Stellenbosch University in Zuid-Afrika.

 

Namens het  bestuur,

Herman Nijs

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

Donderdag 19 april 2018  om 20 u

Cultuurcentrum Mechelen
(auditorium)

Frankrijk: een ontredderde republiek? 

Macron, nieuwe dokter voor duizendjarige patiënt?

voordracht door

Mia Doornaert

Journalist en schrijfster


De verkiezing van Emmanuel Macron was als een frisse wind, en dat niet alleen voor Frankrijk. Na de Brexit en de sfeer van eurosceptiscisme sloeg de stemming om: hier was een Franse president die zich weer wilde inzetten voor Europese integratie. Macron zal echter slechts met gezag in Europa kunnen spreken als hij Frankrijk uit zijn begrotingsdeficit en zijn verstarring kan halen, en een nieuwe economische dynamiek inblazen. Of hij dat kan wordt de komende weken beantwoord. De president staat immers voor zijn eerste grote uitdaging, een stakingsgolf bij de spoorwegen die tot mei zal duren, en die opnieuw toont hoe diep het verzet is tegen elke modernisering van de arbeidsverhoudingen. Zal Frankrijk zich blijven gedragen als de kribbige patiënt die de afgelopen dertig jaar voortdurend van dokter veranderde en dan even snel diens medicijn weigert in te nemen?

Mia Doornaert, wier boek over Frankijk, ‘Ontredderde Republiek’, een bestseller werd, licht toe hoe tien eeuwen Franse geschiedenis tot de huidige blokkeringen hebben geleid.

Mia DoornaertMia Doornaert, gewezen buitenland-redactrice van De Standaard, heeft nog steeds een tweewekelijkse column in die krant, en neemt regelmatig deel aan debatten in de media en daarbuiten over buitenlands beleid en actuele ontwikkelingen. Haar vorig jaar verschenen, en inmiddels herwerkt,  boek over Frankrijk, Ontredderde Republiek, is een bestseller. Ze was in 2009 - 2011 beleidsadviseur en speechwriter van premier Yves Leterme. Voordien was zij 38 jaar buitenland journaliste van De Standaard.  In die functie reisde ze door een groot deel van de wereld. In 1995-2000 was ze permanent correspondente in Parijs.  Zij zette zich tijdens haar journalistieke loopbaan ook in voor de persvrijheid en de rechten van journalisten. Zij was voorzitster van de Adviescommissie Persvrijheid van de UNESCO, en van de Jury van de UNESCO-Wereldprijs voor Persvrijheid (1997-2000);  van de Internationale Federatie van Journalisten (1986 92), een wereldwijde federatie van vakbonden van journalisten; en van de Beroepsvereniging van de Belgische journalisten (1983 87).  Ze heeft geen schrik om tegendraads te zijn. Dat blijkt uit haar columns en uit haar eerder boek “De frivole vertwijfeling. Een weerbarstige kijk op de wereld”, (Lannoo, 2009). Ze werd geboren op 31 december 1945 in Kortrijk, groeide op in Harelbeke, studeerde klassieke filologie en oosterse talen (hiëroglyfen en Arabisch) aan de KU Leuven, en was twee jaar lerares Latijn en Grieks. Koning Albert II verleende haar in 2003 de titel van barones voor haar werk als journalist en haar internationale inzet voor de persvrijheid.

 
Namens het  bestuur,

Herman Nijs

Hierbij nodigen we u vriendelijk uit op onze volgende activiteit :

Donderdag 22 maart 2018  om 20 u

Cultuurcentrum Mechelen
(auditorium)

De toekomst van de Europese economie

voordracht door

Koen Schoors

Prof. dr. Economie Gent

We hebben de migratiecrisis, de problemen met Griekenland, Spanje en Italië, de masochistische pijn van de Brexit en de opkomst van extreem rechts in Duitsland, Oostenrijk en eigenlijk ook Polen en Hongarije. Zullen digitalisatie, robotisering en artificiële intelligentie zorgen voor permanente werkloosheid? Zal door de vergrijzing de kost van de pensioenen onbetaalbaar worden? Wij zijn met zijn allen bang en ongerust en sparen ons te pletter.
 
Aan de andere kant draait de Europese economie als een tierelier en daalt de werkloosheid al jaren aan een stuk, terwijl de inflatie onder controle blijft. De banken zijn gered, de aandelenkoersen breken het ene record na het andere, en elk Europees land lijkt er bovenop te komen. In Frankrijk waait er met president Macron een volledig nieuwe wind en lijkt de arbeidsmarkt weer op te bloeien.
 
Gaat het nu goed of slecht met de Europese economie? Is de hoop op een mooie toekomst gewettigd of eerder de angst voor de ineenstorting gerechtvaardigd? Wanneer gaat die rente nu eindelijk stijgen? Waar gaan we met zijn allen naar toe?

SchoorsKoen Schoors is hoogleraar economie een voorzitter van het Rusland platform aan de Universiteit Gent. Hij was postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Oxford, Research Fellow aan de KU Leuven (LICOS) en bij de Bank of Finland (BOFIT), affiliate researcher bij Het World Development Institute (VSA), de Universiteit van Uppsala (Zweden) en the Higher School of Economics (Moskou) en was gastprofessor in verschillende instellingen in binnen- en buitenland.

Koen Schoors doet onderzoek in de domeinen van bank- en financiewezen, rechtseconomie, institutionele economie, corruptie, mediavrijheid, economische complexiteit en netwerken Hij neemt actief deel aan het maatschappelijk debat over deze onderwerpen via opiniestukken, interviews, debatten en lezingen voor een breder publiek.

Namens het  bestuur,

Marc Declercq

Pagina's